Έργο του Μότσαρτ για ένα σπάνιο όργανο, την γκλας αρμόνικα (glass harmonica), γυάλινη φυσαρμόνικα ή υδροκρυσταλλόφωνο στα ελληνικά. Ο πλήρης τίτλος του είναι «Αντάτζιο και Ρόντο για γκλας αρμόνικα, φλάουτο, όμποε, βιόλα και βιολοντσέλο». Φέρει τον αριθμό 617 στην εργογραφία του σπουδαίου αυστριακού συνθέτη (Κ.617).

Το «Αντάτζιο και Ρόντο για γκλας αρμόνικα» υπήρξε ένα από τα τελευταία έργα του Μότσαρτ. Το συνέθεσε τον Μάιο του 1791 (έξι μήνες πριν από τον θάνατό του) για την Μαριάνε Κιρχγκέσνερ (1769-1808), μια τυφλή βιρτουόζο του υδροκρυσταλλόφωνου. Η πρεμιέρα του έργου δόθηκε στις 19 Αυγούστου του ίδιου χρόνου στη Βιέννη. Ήταν πολύ αγαπητό στον Αλβέρτο Αϊνστάιν, ο οποίος το είχε χαρακτηρίσει «ουράνιο έργο».

Η γκλας αρμόνικα στην πρώτη της μορφή ήταν μια σειρά από γυάλινα κύπελλα, που μπορούσαν να κουρδιστούν σε συγκεκριμένα τονικά ύψη, με την προσθήκη νερού μέσα σε αυτά. Ο εκτελεστής είτε τα χτυπούσε σαν μικρές καμπάνες, είτε έτριβε με τα δάχτυλά του το βρεγμένο χείλος των κυπέλλων. Ο ήχος του είναι αέρινος, σχεδόν απόκοσμος.

Το ιδιόφωνο αυτό όργανο έκανε την εμφάνισή του στα μέσα του 18ου αιώνα και σχεδόν εξαφανίστηκε τον 19ο αιώνα. Σημαντική συμβολή στην εξέλιξή του είχε ο Αμερικανός εφευρέτης και πολιτικός Βενιαμίν Φραγκλίνος, που παρουσίασε τη δική του εκδοχή του οργάνου το 1761. Την αποτελούσαν μια σειρά γυάλινων κυπέλλων, προσαρμοσμένων σ’ ένα σιδερένιο άξονα. Έργα για γκλας αρμόνικα έγραψαν πολλοί συνθέτες, μεταξύ αυτών οι ΜότσαρτΜπετόβεν, Χέντελ, Ντονιτσέτι, Κ.Φ.Ε. Μπαχ και Ρίχαρντ Στράους.

(8)